Tekst przeniesiony z like-a-geek.jogger.pl.

W trzeciej części poradnika dotyczącego typografii zajmiemy się wyrównaniem tekstu. Wiemy już, jakie wymiary akapitu wybrać, jednak te kilkadziesiąt znaków szerokości można wykorzystać na kilka sposobów.

Wyrównanie do lewej

Najbardziej naturalnym sposobem wyrównania, pochodzącym od pisma odręcznego jest wyrównanie do lewej. Tekst tak sformatowany jest zwarty, odstępy między wyrazami mają stałą szerokość. Wyrównanie takie jest najczęściej stosowane, gdyż pozwala czytać szybciej niż wyjustowany do obu marginesów. Powodem jest wprowadzenie harmonii (poprzez odstępy o stałej szerokości) i naturalne łączenie wyrazów w grupy (tworzenie boum), które dla osób czytających szybko mogą być całymi wierszami. Badania nad szybkością czytania wykazują, że dla tekstów jednokolumnowych najszybciej czyta się tekst wyrównany do lewej. Niestety wyrównanie do lewej ma poważną wadę – tekst pozostawia poszarpane końcówki wierszy, co wygląda po prostu nieelegancko.

Tekst wyrównany do lewej

Tekst wyrównany do lewej

Justowanie

Drugą opcją formatowania tekstu jest justowanie, czyli wyrównanie zarówno do lewej jak i prawej strony. W druku stosowane często, w tekstach publikowanych w Internecie – niestety rzadko, a jeśli już to zwykle przez widzimisię autora. Dobrze wyjustowany tekst sprawia wrażenie bardzo profesjonalnego i eleganckiego, niestety algorytmy używane przez przeglądarki są po prostu kiepskie i bez dzielenia wyrazów nie potrafią dobrze wyrównać tekstu. Kończy się to dziurami wewnątrz tekstu wyprowadzającymi czytelnika z rytmu oraz powstawaniem tzw. rzek, czyli odstępów międzywyrazowych znajdujących się jeden pod drugim i optycznie rozdzielającym tekst.

Efekt rzeki

Efekt rzeki w tekście wyjustowanym

Aby poprawić wygląd tekstu wyjustowanego można podzielić wyrazy (przy pomocy encji ­). Niestety encja ta nie jest obsługiwana przez przeglądarki firefoksopodobne. Przykład ilustrujący działanie przeniesienia można zobaczyć na stronie NorthPole oraz w komentarzu Michała poniżej – pod Operą słowo jest ładnie podzielone, w Firefoksie koszmarnie się rozjeżdża. Dopóki wszystkie przeglądarki nie obsługują encji ­ (która ponadto zwiększa objętość tekstu) i nie wymyślono sensownego algorytmu podziału wyrazów justowanie nie nadaje się do publikacji w Internecie. Sytuację mogą nieco uratować dodane w CSS3 wartości właściwości text-justify, np. distribute, która dokonuje justowania poprzez zmianę nie tylko odstępów międzywyrazowych, ale międzyliterowych i innych (tabelka ja podlinkowanej stronie).Specyfikacje te zmieniają się co jakiś czas, więc nie będę ich opisywał.

Tekst wyrównany do prawej i lewej

Tekst wyjustowany (wyrównany do prawej i lewej)

Wyrównanie do prawej

W języku polskim i angielskim stosowane do wyróżnienia krótkich fragmentów tekstu (np. dat) lub podpisów pod rysunkami i tabelami. W językach czytanych od prawej do lewej naturalne wyrównanie. Z całą pewnością nie należy stosować takiego wyrównania w głównej części strony, gdyż wprowadza niepotrzebny chaos.

Tekst wyrównany do prawej

Tekst wyrównany do prawej

Wyśrodkowanie

Wyśrodkowanie (centrowanie) stosowane jest często do wyróżnienia tytułów, w tabelach itp. W dłuższych tekstach, tak samo jak wyrównanie do prawej wprowadza zamęt i nie powinno być stosowane.

Tekst wysrodkowany

Tekst wysrodkowany

Podsumowując, w publikacjach internetowych najlepiej użyć wyrównania do lewej. Jeśli nie chcemy zostawiać poszarpanej krawędzi akapitu można użyć justowania (wyrównania do lewej i prawej jednocześnie), jednak przeglądarki nie radzą sobie najlepiej z takim tekstem. Wyrównanie do prawej oraz centrowanie nie powinno być stosowane w długich tekstach.

Korzystając z okazji chciałbym polecić książkę Typografia autorstwa Gavina Ambrose’a i Paula Harrisa (wyd. PWN, 2008) z której korzystałem pisząc ten artykuł.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *